BİRARADA Derneği ve TÖZ yayınları olarak, 2024 yılında başarıyla gerçekleştirdiğimiz 1. Eleştirel Pedagoji Kongresi’nin ardından, bu yıl “Umut, Dayanışma ve Dönüşüm için Eleştirel Pedagoji” temasıyla ikinci kongremizi düzenlemekten mutluluk duyuyoruz. Bu yılki kongremiz, giderek otoriterleşen, muhafazakarlaşan ve piyasalaşan neoliberal dünyada eleştirel pedagojinin eşitlikçi ve özgürlükçü potansiyelini yeniden düşünmeyi, direniş ve demokrasi için sunduğu olanakları tartışmayı amaçlıyor.
Eleştirel pedagoji yalnızca bir eğitim yaklaşımı değildir; aynı zamanda toplumsal adaleti, dayanışmayı ve demokratik direnişi yeniden inşa ederken bize dönüştürücü bir zemin sağlar. Bu çerçevede kongremiz, dünyada ve Türkiye’de eğitimin geçirdiği siyasal, ekonomik ve teknolojik dönüşümleri, eğitim sistemlerinin otoriter ve muhafazakar politikalar doğrultusunda yeniden yapılandırılmasını, üniversitelerde özerklik ve akademik özgürlüklerin giderek daha fazla geriletilmesini, eğitim programlarının tahakkümcü ve piyasacı ideolojik yönelimlerle şekillenişini tartışmayı hedefliyor. Aynı zamanda, eğitim emekçilerinin özerkliğinin sınırlandırılması, merkezi sınavların toplumsal eşitsizlikleri derinleştirmesi ve eğitimin giderek artan düzeyde gözetim, performans ve verimlilik mantığı ile düzenlenmesi gibi bu dönüşümün önemli boyutlarını da irdelemeyi planlıyor.
Söz konusu dönüşüm karşısında eleştirel pedagojinin teorik ve metodolojik temelleri de yeniden ele alınmalıdır. Bu çerçevede, eleştirel eğitim geleneğinin güncel sorunlar etrafında yeniden yorumlanması; mevcut kavram dünyamızda yer edinmeye başlayan ekofeminist, kuir, ekopedagojik ve postkolonyal yaklaşımların tartışılması; umut, dayanışma, dönüşüm ve direniş kavramlarının eleştirel pedagoji içindeki yerlerinin yeniden gözden geçirilmesi kongremizin hedefleri arasındadır. Dönüştürücü öğrenme süreçleri ile eleştirel pedagojide etik, hakikat ve özgürleşme arasındaki ilişkiler de bu sorun alanındaki diğer konulardır. Günümüzde eleştirel pedagojinin sınırlılıklarının ve olanaklarının sorgulanması, yeni dijital teknolojilerin eğitimde yarattığı eşitsizlikler ve aynı zamanda pedagojik imkânlar, feminizm, bakım emeği ve aile politikaları bağlamında pedagojik dönüşüm tartışmaları kongremizin önemsediği gündemler arasındadır.
Eleştirel pedagojinin okulları aşan daha geniş toplumsal hareketler ve mücadeleler ile ilişkisi de kongremizin önceliklerinden biridir. Kongremizde, demokratik okul modelleri ve alternatif öğrenme alanları ile eşitlikçi ve özgürlükçü, topluluk temelli dönüştürücü öğrenme deneyimleri ele alınacaktır. Eylem, sanat ve eğitim ilişkisi ile akademisyenlerin, öğretmenlerin ve öğrencilerin demokratik süreçlere katılımı, eğitim politikalarına müdahil olma biçimleri ve tabandan dayanışma ağlarının yanı sıra eleştirel pedagojinin uluslararasılaşma deneyimleri de bu kapsamda yer alan tartışma başlıklarıdır.
Kongremiz, araştırmacıları, akademisyenleri, öğretmenleri, öğrencileri, sivil toplum temsilcilerini ve aktivistleri, bildiriler, paneller ve atölyeler aracılığıyla eleştirel pedagojinin dönüştürücü olanaklarını birlikte tartışmaya davet etmektedir. Katılımınız, eğitimde adalet, eşitlik ve özgürlük arayışına güç katacak, eleştirel pedagojinin demokratik bir gelecek için sunduğu yolları ortaklaşa inşa etmemize katkı sağlayacaktır.
Bilimsel dayanışma ile,

II. Uluslararası Eleştirel Pedagoji Kongresi Düzenleme Kurulu