Kolaylaştırıcı(lar)

Konu

Ayşe Durakbaşa (Sosyolog) Ayla Türksoy (Edebiyatçı)
Didem Dayı (Grafik Tasarımcı) Özgür S. Çelik (Fotoğrafçı)

“Bedenim bir Muharebe Alanı”
(Feminist sanatçı Barbara Krueger’den esinlenerek)

Atölye Hakkında: Kadın bedeninin kültürel yargılar, normlar, ideolojik-politik söylemler ve ekonomik sömürü mekanizmaları gibi kurumsal yapılar tarafından kuşatılması, eleştirel feminist pedagoji yaklaşımıyla ele alınacaktır.

Bu atölyede; toplumsal cinsiyetin bedenimizle ilişki biçimimizi nasıl belirlediği sorgulanacak; Barbara Krueger, Ana Mendiata ve Catherine Opie gibi sanatçıların işleri eşliğinde kolektif bir üretim gerçekleştirilecektir. Katılımcılar, yazı ve kolaj çalışmalarıyla beden üzerindeki ideolojik denetimi teşhir edecek, dili edilgen bir ifade aracı olmaktan çıkarıp bir mücadele malzemesine dönüştürecektir.

Atölye sonunda üretilecek ortak kolaj, kongre boyunca sergi alanında katılımcılarla buluşacaktır.

Atölye Formatı: A) Üretim Atölyesi (Somut bir görsel çıktı ve kolaj üretimi)

Katılımcı Sınırı: Bu atölye yalnızca kadın katılımcılara açıktır ve kontenjan 8 kişi ile sınırlıdır (+2 yedek).

Katılımcı profili: Toplumsal cinsiyet, kadın bedeni, ideolojik denetim ve feminist sanat pratikleri üzerine düşünmek, yazı ve kolaj çalışmalarıyla kolektif bir üretim sürecine katılmak isteyen kadın katılımcılar.

Katılımcılara Çağrı / Hazırlık: Katılımcıların yanlarında şu malzemeleri getirmeleri beklenmektedir:

• Renkli kalemler ve not defteri
• Gazete ve dergi küpürleri
• Çocukluk, gençlik ve yetişkinlik dönemlerine ilişkin en az üç fotoğraf (çıktı/baskı olarak)
• Bedensel algılarını yansıtan, yakın zamanda kendileri tarafından çekilmiş güncel bir fotoğraf (çıktı/baskı olarak)

Işıl Ünal – Seçkin Özsoy 

Özgürleşimci Eğitim: Düşünce ve Pratikler

Atölye Hakkında: Bu atölye; eğitimin iktidarın kendini var ettiği ve yeniden ürettiği bir alan olmanın ötesinde, bizatihi iktidar ilişkilerine göre içerik ve biçim kazanan, anlam ve değerini iktidar ilişkilerinden alan bir olgu olduğu sorunsalından hareket etmektedir. Dolayısıyla başka türlü bir eğitim tasavvuru, öğrenmenin ve öğrenme mekânlarının iktidar odağı olma gerçeğiyle yüzleşmesini zorunlu kılar.

Eğitim kurumlarında demokratik öznellik biçimlerinin yaratılması; dayanışmacı, özyönetimci, özgürleşimci (émancipatrice), eşitlikçi ve demokratik değerlerle özdeşleşme meselesidir. Özgürleşimci bir eğitim; tüm ezilen ve sömürülenlerin kendi deneyimlerini ve kültürel kaynaklarını merkeze çekmesine; kendi seslerinin, deneyimlerinin, umutlarının ve hayallerinin müfredata ve eğitim sistemine yansımasına; eğitim-öğretim sürecinde özneleşmelerine olanak tanıyan, ötekileştirme, tektipleştirme, asimile etme, sessizleştirme, görünmez kılma politikalarına karşı yaşamsal deneyime dayanan bir eğitimdir. Atölye boyunca, eğitim alanındaki mücadelenin toplumdaki farklı kesimlerin baskı ve sömürüye karşı verdikleri mücadele ile “ortak bir praksis” aracılığıyla birleşerek demokrasinin derinleştirilmesine yapacağı katkılar tartışılacaktır.

Atölye Formatı: C) Düşünme Atölyesi / D) Seminer + Tartışma Atölyesi (Düşünme ve tartışma odaklı, kavramsal ve eleştirel sorgulama alanı)

Katılımcı Sınırı: İdeal olarak 10-15 kişi (15 kişiyi geçmemesi tercih edilir).

Katılımcı Profili: Eğitimciler, araştırmacılar, öğrenciler ve özgürleşimci eğitim pratikleriyle ilgilenen tüm katılımcılar.

Okuma ve Tartışma Metinleri: Atölye hazırlık ve tartışma metinlerinin listesi kongre sürecinde mail yoluyla katılımcılarla paylaşılacaktır.

Işık Sabırlı

Rengarenk Ezgiler, Ortak Nefes: Müzik ve Hareketle Kültürlerarası Dayanışmanın İzini Sürmek

Atölye Hakkında: Bu atölye, müzik ve hareketi salt sanatsal bir etkinlik ya da teknik bir beceri olarak değil; eleştirel müzik pedagojisi perspektifinden, içinde güç ilişkilerinin, temsil ve aidiyet meselelerinin dolaştığı pedagojik bir alan olarak ele alır. Şarkı, dans ve ritmi birlikte deneyimlerken; sınıfta kimin ezgisinin “makbul” sayıldığını, kimin kültürünün duyulduğunu ve kimin sesinin görünmez kaldığını birlikte fark etmeyi ve sorgulamayı amaçlar.

Hazır yanıtlar sunmak yerine; Anadolu’nun ve onu çevreleyen kültürlerin şarkılarını, danslarını ve ritimlerini birlikte deneyimlediğimiz, ardından bu deneyimi eleştirel pedagoji perspektifinden çözümlediğimiz yatay bir düşünme ve paylaşma alanı kuruyoruz. Amaç, müzik ve hareketin ev–okul–toplum arasında bir köprü ve sessizleştirilmiş kültürler için bir “ses” olma potansiyelini birlikte açığa çıkarmaktır. Kolaylaştırıcı bir “uzman” olarak değil, birlikte deneyimleyen olarak konumlanır; ortak şarkı söyleme ve çember dansları, beden perküsyonu ve diyalog çemberleri ile hiyerarşiler gevşetilir.

Atölye Formatı: B) Deneyim Atölyesi (Yaşantı, beden temelli çalışmalar ve doğrudan deneyimleyerek farkındalık geliştirme)

Katılımcı Sınırı: İdeal olarak 20, en fazla 25 kişi (esnek hareket alanı gerektirdiği için mekân yeterliliğine göre sayı belirlenecek).

Katılımcı Profili: Sınıf öğretmenleri, okul öncesi öğretmenleri, müzik öğretmenleri başta olmak üzere tüm alanlardan öğretmenler, öğretmen adayları, eğitim gönüllüleri, öğrenciler, akademisyenler, eğitim aktivistleri ve göç/çok dilli eğitim alanında çalışanlar.

İhsan Metinmam

Dünyayı Yeniden Yazmak: Yaratıcı Drama Yoluyla Umut ve Dayanışma

Atölye Hakkında: Bu atölye, umudu yalnızca daha iyi bir geleceği beklemek olarak değil; onu birlikte düşünebilme, kurabilme ve dönüştürebilme cesareti olarak ele alır. Yaratıcı dramanın süreçsel drama yaklaşımından hareketle katılımcıları, toplumsal yaşamın güç ilişkilerini, sessizliklerini ve dönüşüm olanaklarını birlikte araştırabilecekleri kurgusal bir dünyanın içine davet etmektedir.

Süreç boyunca katılımcılar ortak kararlar alacak, farklı bakış açılarını deneyimleyecek ve giderek derinleşen bir hikâye içinde dayanışmanın, direnişin ve kolektif eylemin imkânlarını keşfedeceklerdir. Distopik bir kurgu üzerinden ilerleyen atölye; katılımcıları yalnızca mevcut düzeni eleştirmeye değil, birlikte düşünmeye, alternatifler üretmeye ve umudu kolektif bir pratik olarak yeniden inşa etmeye yönlendirir. Doğaçlama, rol içinde düşünme, grup canlandırmaları ve yansıtma çalışmalarının kullanılacağı bu 90 dakikalık deneyim, eleştirel pedagojinin diyalog, katılım ve ortak bilgi üretimi ilkelerini yaratıcı drama aracılığıyla deneyimlemeyi amaçlar.

Atölye Formatı: B) Deneyim Atölyesi (Yaşantı, rol oynama, drama, simülasyon, empati ve beden temelli çalışmalar)

Katılımcı Sınırı: 20 kişi

Katılımcı Profili: Eğitimciler, öğrenciler, araştırmacılar ve yaratıcı drama yoluyla toplumsal dönüşüm ve umut pratikleriyle ilgilenen tüm katılımcılar.

Katılımcılara Çağrı / Hazırlık: Atölye için gerekli olan kalem, kâğıt, fon kartonu ve keçeli kalemler kolaylaştırıcı tarafından sağlanacaktır.

Kemal İnal
Murat Çatal

Din Eğitimi ve Demokrasi

Atölye Hakkında: Bu atölye; çağımızın en temel sorunlarından biri olan, seküler ve demokratik bir toplumda dinin okullardaki yerini ve yöntemini eleştirel bir perspektifle ele almaktadır. Seküler, demokratik ve rasyonel bir toplum ile dindar yurttaşlar arasındaki ilişki biçimini okul müfredatları, ders kitapları ve didaktik materyaller üzerinden tartışmaya açar.

Atölyede öncelikle Murat Çatal’ın “Tarihsel Gelişimi İçinde Dinin Evrimi” ve Kemal İnal’ın “Eğitim Bağlamında Din ve Demokrasi İlişkisi (Almanya ve Türkiye Karşılaştırması)” başlıklı kuramsal sunumları yer alacaktır. İkinci yarıda ise katılımcılar gruplara ayrılarak, Kolaylaştırıcılarin sağlayacağı “Din Eğitimi ve Demokrasi Değerlendirme Formu” eşliğinde bir öğretim materyali tasarlayacak veya analiz edeceklerdir. Amaç, demokratik değerlerle çelişmeyen bir din eğitiminin imkânını ve ilkelerini kolektif bir çabayla ortaya koymaktır.

Atölye Formatı: D) Seminer + Tartışma Atölyesi (Karma Atölye) (Uzman sunumları ile eleştirel tartışma ve grup uygulamasının birleştirilmesi)

Katılımcı Sınırı: Maksimum 20 kişi.

Katılımcı Profili: Eğitimciler, araştırmacılar, öğretmenler, öğrenciler ve konuyla ilgilenen tüm katılımcılar. Herhangi bir ön yeterlilik (formasyon, dil vb.) aranmamaktadır.

Okuma ve Tartışma Metinleri: Atölye hazırlık ve tartışma metinlerinin listesi kongre sürecinde mail yoluyla katılımcılarla paylaşılacaktır.

Nejla Kurul

Okulu Çoğul Ekolojilerle Birlikte Yeniden Düşünmek ve Eylemek

Atölye Hakkında: Bu atölye, yaşamı durduran, sabitleyen ve tek bir biçime indirgeyen modern okul anlayışına karşı; eğitimi sürekli bir oluş, merak, karşılaşma ve akış olarak kavrayan radikal bir düşünme ve eyleme alanı açmaktadır. Okulu yalnızca dersliklerden ve hazır bilgilerin aktarıldığı binalardan ibaret gören hiyerarşik yapıları sorgulayan atölye; doğal, toplumsal, kültürel, zihinsel, duygusal ve dijital ekolojilerin kesiştiği canlı bir yaşam alanı olarak okulu yeniden ele alır.

Herakleitos’tan Bergson’a, Spinoza’nın potentia (yaşam gücü) kavramından Deleuze, Guattari, Dewey ve Bateson’un düşünce hatlarına uzanan felsefi bir arka plana dayanan çalışmada; çocukların düşünme, hissetme ve birlikte eyleme güçlerini artıran bir okulun imkânı araştırılmaktadır. Hazır yanıtlar sunmak yerine; katılımcıları modern okulun iktidar ilişkilerini (potestas) ve bankacı eğitim modelini eleştirmeye, okulu çoğul ekolojiler ekseninde yeniden kavramsallaştırmaya ve “yarın sabah okulda neyi değiştirebiliriz?” sorusuna yanıt aramaya davet eder.

Atölye Formatı: D) Seminer + Tartışma Atölyesi (Karma Atölye) (Kuram ve saha deneyiminin yatay etkileşimi, karşılıklı diyalog ve kolektif sorgulama)

Katılımcı Sınırı: İdeal olarak 20 kişi (mekân uygunluğuna ve talebe göre en fazla 30 kişi ile yürütülebilir).

Katılımcı Profili: Öğretmenler, öğrenciler, akademisyenler, eğitim aktivistleri ve farklı öznellik üretimleri içinden gelen tüm eğitim paydaşları.

Okuma ve Tartışma Metinleri: Atölye hazırlık ve tartışma metinlerinin listesi kongre sürecinde mail yoluyla katılımcılarla paylaşılacaktır.

Şule Şenol

IQ’dan WeQ’ya: T-İstasyonu ile Oyun, Etkileşim ve Ortak Üretim

Atölye Hakkında: Bu atölye, hiyerarşik düzenler yerine farklı yaş, sosyo-ekonomik ve siyasi gruplardan insanları ortak bir paydada buluşturmayı; oyun, ahşap oyuncaklar ve doğal materyaller aracılığıyla bir araya gelme imkânlarını araştırmaktadır. Fröbel, Montessori, Waldorf, Reggio Emilia, C. Freinet ve Jenaplan gibi alternatif eğitim yaklaşımlarından ve reform pedagojisinden esinlenen T-İstasyonu, “yetişkinlerin oynamaması yasaktır” ilkesiyle oynayan ile oynatanın, öğrenen ile öğretenin yer değiştirdiği ko-kreatif bir etkileşim alanı sunar.

Atölyede, katılımcılar bazısı kolaylaştırıcı tarafından tasarlanmış T-akıl oyunları ve ahşap geometrik parçalarla bizzat oynayarak, üreterek ve türeterek meşgul olurlar. Oyun deneyiminin ardından mevcut akıl-zekâ oyunları eğitimleri, okul sıralarının dışındaki mahalle temelli öğrenme alanları ve “sertifika cumhuriyeti” haline gelen eğitim sistemi eleştirel bir gözle masaya yatırılır. Ödül, ceza ve baskının olmadığı; merakın, birlikte çözüm üretmenin ve WeQ (birlikte bilme/oluşma) kültürünün merkezde olduğu bir öğrenme ekosistemi tasarlanır.

Atölye Formatı: A) Üretim Atölyesi / B) Deneyim Atölyesi (Somut materyaller, ahşap akıl oyunları ve doğrudan oyun deneyimiyle ko-kreatif üretim)

Katılımcı Sınırı: İdeal olarak 20 kişi (mekân uygunluğuna göre en fazla 30 kişi).

Katılımcı Profili: Eğitimciler, öğretmenler, ebeveynler, tasarımcılar, araştırmacılar ve alternatif eğitim/oyun odaklı kamusal alanlarla ilgilenen tüm katılımcılar.

Okuma Önerisi: T-İstasyonu kitabının “Tarife Teyze” bölümü. Metin kesin kayıt yaptıran katılımcılarla paylaşılacaktır.

Ömer Solak

Dil, İktidar ve İdeoloji: Eleştirel Dil Farkındalığına Dair Bir Atölye Çalışması

Atölye Hakkında: Bu atölye çalışması, dilin yalnızca iletişim kurmaya yarayan nötr bir araç değil; aksine toplumsal gerçekliği kuran, yeniden üreten ve dönüştüren ideolojik bir pratik olduğu kabulünden hareket eder. Paulo Freire’nin eleştirel pedagoji anlayışı, Norman Fairclough’un eleştirel söylem çözümlemesi ve Hilary Janks’ın dil, kimlik ve iktidar eksenindeki yaklaşımları temelinde Eleştirel Dil Farkındalığı (Critical Language Awareness) perspektifini kuramsal ve uygulamalı boyutlarıyla tanıtır.

Atölyenin kuramsal bölümünde sözcük tercihleri, adlandırma biçimleri, zamir kullanımları, kiplik, edilgen yapılar, metaforlar ve söylemsel çerçevelerin toplumsal güç ilişkilerini nasıl görünür ya da görünmez kıldığı ele alınır. Uygulama bölümünde ise katılımcılar küçük gruplara ayrılarak haber metinleri, ders kitabı parçaları, resmî söylemler, reklam metinleri ve sosyal medya içerikleri üzerinde eleştirel söylem çözümlemeleri gerçekleştirirler. Son bölümde dilsel tercihlerin ideolojik işlevleri tartışılır ve katılımcıların kendi eğitim ortamlarında kullanabilecekleri örnek etkinlikler ile ders tasarımı önerileri paylaşılır.

Atölye Formatı: A) Üretim Atölyesi / D) Seminer + Tartışma Atölyesi (Karma Atölye) (Kuramsal altyapı sunumu, küçük gruplarla metin çözümleme uygulamaları ve somut ders materyali/etkinlik üretimi)

Katılımcı Sınırı: Üst sınır bulunmamaktadır; katılımcı sayısı mekânın koşullarına göre belirlenecektir.

Katılımcı Profili: Eğitimciler, öğretmenler, öğretmen adayları, araştırmacılar, dil ve eğitim alanıyla ilgilenen tüm katılımcılar.

Katılımcılara Çağrı / Hazırlık: Katılımcıların grup çalışmaları ve not alabilmek için yanlarında kâğıt ve kalem bulundurması beklenmektedir.